بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس


قرارداد آتی (پیمان آتی) ، قراردادی دو طرفه است که بر اساس آن، خریدار و فروشنده تعهد می دهند دارایی ثابت قرارداد را به قیمت مشخص و در تاریخ معینی در آینده معامله کنند.

قرارداد آتی و انواع آن در بورس ایران/بازار آتی چه کاربردی دارد؟

قرارداد آتی (پیمان آتی) ، قراردادی دو طرفه است که بر اساس آن، خریدار و فروشنده تعهد می دهند دارایی ثابت قرارداد را به قیمت مشخص و در تاریخ معینی در آینده معامله کنند.

قرارداد آتی نوعی اوراق مالی است که در بازار سرمایه می توان آن را به عنوان اوراق مالی معامله کرد. در قرارداد آتی خریدار و فروشنده متعهد می شوند که در یک تاریخ مشخص با مبلغ تعیین شده در قرارداد دارایی ثابتی را خرید و فروش کنند یعنی فروشنده تعهد می دهد که در یک تاریخ معین میزان دارایی ثابت تعیین شده ای را در ازای مبلغ مشخص شده ای به خریدار بفروشد و خریدار همچنین نیز تعهد می دهد که مبلغ ذکر شده در قرارداد را در تاریخ مشخص شده به فروشنده پرداخت کند.

قرارداد آتی یکی از ابزار های مشتقه است یعنی این نوع از قرارداد همانند قرارداد اختیار معامله ارزش مستقلی ندارد و برای تعیین ارزش آن وابسته به موارد دیگری است.

یکی از مهمترین مشخصه های بازار آتی که در آن قرارداد آتی بسته و معامله می شود دوطرفه بودن بازار است یعنی خریدار و فروشنده می توانند هم از بالا رفتن قیمت سود کنند و هم از افت قیمت‌‌ها. در واقع دو طرفه بودن بازار باعث می شود تا با تحلیل درست درباره روند بازار به دور از شرایط اقتصادی از بالا یا پایین آمدن قیمت ها سود کسب کنید.

قرارداد آتی در بورس ایران به ۲ دسته تقسیم می شود:

قرارداد آتی کالا

قرارداد آتی سبد سهام(شاخص)

قرارداد آتی کالا

قرارداد آتی کالا از آذرماه سال ۸۷ وارد بازار بورس ایران شد و اولین قرارداد اتی معامله شده مربوط به سکه تمام بهار آزادی در بورس کالا بود، بعد از اولین قرارداد آتی کالای معامله شده در بورس کالا، این قرارداد روی کالاهای پایه ای دیگر هم مانند کاتد مس، کنجاله سویا، زیره، نگین زعفران، سکه طلا، شمش طلا و … صورت گرفت.

قرارداد آتی کالا در واقع نوعی قرارداد مشتقه است که بر اساس آن فروشنده تعهد می دهد در ازای دریافت مبلغ معین در تاریخ ذکر شده در قرارداد، کالایی را به خریدار بفروشد.

گفتنی است در شهریور ۹۷ بورس کالا با انتشار اطلاعیه ای برای جلوگیری از متضرر شدن فعالان واقعی بازار سکه، از توقف معاملات آتی سکه طلای بهار آزادی و بسته شدن همه نمادهای معاملاتی این کالا خبر داد.

قرارداد آتی سبد سهام(شاخص)

قرارداد آتی سبد سهام(آتی شاخص) نوعی قرارداد آتی دوطرفه است که در آن خریدار و فروشنده متعهد می شوند سهام پایه مشخص شده در قرارداد را به قیمت مشخص و در تاریخ معینی در آینده معامله کنند. این قرارداد برای سهام یا شاخص های مشخص بسته می شود.اولین قرارداد آتی سهام در بازار سرمایه ایران در سال ۹۷ انجام شد و امروز نمادهایی که در این بازار معامله می شوند جسی (آتی شاخص ۳۰ شرکت بزرگ)، جبانک (آتی شاخص بانک ها)، جنفت (آتی شاخص فرآورده نفتی) و …است.

مزایای قرارداد آتی

استقبال سرمایه گذاران و فعالان بازار سرمایه از بازار آتی باعث شد مزایایی برای این بازار تعیین شود:

تدوین و تصویب دستورالعمل فروش تعهدی/ بازار سهام به زودی دو طرفه می‌شود

مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار، از تدوین دستورالعمل فروش تعهدی و تصویب آن در هیات مدیره سازمان بورس خبر داد.

به گزارش افق تازه ، محسن خدابخش اظهار داشت: بحث فروش تعهدی که در کمیته فقهی سازمان بورس با مکانیزم عقد وکالت طراحی شده ، اخیرا تحت عنوان فروش تعهدی مورد تایید قرار گرفته است.

مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: دستورالعمل فروش تعهدی در مراحل نهایی است و تا زمانی که به سرانجام می‌رسد، سرمایه‌گذاران می‌توانند از ابزارهای دیگری مانند آتی سبدها، استفاده و خود را در مقابل ریسک ایمن کنند.

وی با بیان اینکه یکی از الزامات موفقیت ابزارهای مالی کلاسیک نیازهای فنی و نرم افزاری است، افزود: سازمان در حال ایجاد تدارکات فنی در این زمینه است تا بتواند هرچه زودتر فروش تعهدی را در بازار سرمایه راه‌اندازی کند.

مدیر نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار اظهار داشت: قرارداد فروش تعهدی، امکان سودآوری مناسب از فرصت‌های بازار را فراهم و به عنوان ابزار پوشش به فعالان بازار سرمایه کمک خواهد کرد.

خدابخش در پاسخ به این سوال که هم اکنون به جز ابزار فروش تعهدی چه ابزار مالی دیگری در دست طراحی است، گفت: در حال حاضر تمرکز اصلی روی بحث فروش تعهدی خواهد بود؛ اما هر زمان بورس‌ها ابزارهای جدید و هیبرید را برای طرح در کمیته فقهی پیشنهاد دهند پس از تدوین دستورالعمل و تصویب در هیات مدیره به تناسب اعلام خواهیم کرد.

وی افزود: هم اکنون بازار سرمایه هم اختیار معاملات و هم قراردادهای آتی تک سهم وقراردادهای آتی که روی کالاهای فیزیکی مانند زعفران تعریف شده و هم قراردادهای آتی سبد سهام را دارد، بنابراین با لحاظ کردن مشتقات، با فروش تعهدی این سبد کامل خواهد شد.

فروش تعهدی عامل جذابیت بازار

پول نیوز - بازار سرمایه طی هفته ها و ماه های گذشته با افزایش شاخص روبه رو شد که عامل، موجب سوددهی سهامداران این بازار شد.

به گزارش خبرنگار پول نیوز ، طی هفته گذشته سازمان بورس و اوراق بهادار اعلام کرد که قرار است خرید و فروش بازار سرمایه دو طرفه شود که این موضوع از 4 اسفندماه در بازار اجرایی می شود اما؛ این نوع از فروش اما و اگرهای متعددی دارد.
بازار دوطرفه یعنی فروش تعهدی در بازار که این فروش یکی از عوامل کاهش حباب و افزایش ثبات در بازار است.
در حال حاضر اغلب سهم های خرد دچار حباب است چراکه بیش از ارزش واقعی خود در بازار ظاهر شدند و فقط ظاهری جذاب و دل ربا دارند.
محمد کفاش پنجه شاهی مدیرعامل کارگزاری خبرگان سهام در این خصوص بیان داشت: خرید و فروش دوطرفه و یا فروش تعهدی باعث می شود که عمق بازار سرمایه افزایش یابد و جذابیت بازار برای سهامدران بیشتر شود.
این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس این نوع از فروش تهعدی باعث می شود که سود سهامدران افزایش یابد و در نهایت برخی از سهم ها از حالت حباب گونه خود خارج شوند.
محمد کفاش پنجه شاهی در نهایت تاکید داشت: بازار دوطرف باعث افزایش عمق بازار می شود که نتیجه آن افزایش نقش تحلیل و تخصص در بازار سرمایه است.

بازار سرمایه ایران بزودی دو طرفه می‌شود/توصیه‌های شاپور محمدی به سهامداران بورس

رئیس سازمان بورس اوراق بهادار با بیان اینکه فروش استقراضی از نظر شرعی به شکل غربی در ایران قابل پیاده‌سازی نیست از دو طرفه شدن بازار بورس تا پایان سال جاری به شکل فروش تعهدی خبر داد.

 بازار سرمایه ایران بزودی دو طرفه می‌شود/توصیه‌های شاپور محمدی به سهامداران بورس

به گزارش پایگاه خبری با اقتصاد، شاپور محمدی در برنامه رادیویی "رهیافت" رادیو اقتصاد در خصوص فرآیند عرضه پسته در بورس کالا و همچنین وعده ماه‌های گذشته بورس برای ایجاد زمینه عرضه کشمش و خرما اظهار کرد: پیگیری‌ها سازمان بورس و اوراق بهادار در این زمینه ادامه دارد.

وی افزود: برای عرضه خرما و کشمش چند استان در کشور وجود دارد که می‌توانند این محصولات را در بورس کالا عرضه کنند و البته در این بین نیز دسته‌های مختلفی از جمله کشاورزان و فروشندگان نیز دخیل هستند. خوشبختانه بازار کالا‌های کشاورزی روند مناسبی را طی می‌کند. همانطور که زعفران و پسته با ادوار مختلف شکست بالاخره به بازار مناسبی دست پیدا کرد، خرما و کشمش نیز با همکاری وزارت جهاد کشاورزی جای خود را در سبد عرضه‌های بورس کالا پیدا خواهد کرد.

این مقام مسئول ادامه داد: شرایط نگهداری خرما با کشمش و پسته نیز تاحدودی متفاوت بوده و انبار‌های متمایزی را نیازمند است، به هر حال بورس به دنبال ایجاد شرایط مناسب و پایدار خواهد بود.

رئیس سازمان بورس و ارواق بهادار کشور افزود: برای مثال زعفران را سازمان بورس و بورس کالا با همکاری وزارت جهاد کشاورزی در بورس عرضه کرد و راجع به کشمش و خرما نیز همین مسئله وجود دارد یعنی یک مجموعه‌ای باید اعلام آمادگی کند که حاضر به عرضه مستمر کالا در بورس کالای ایران است.

وی تاکید کرد: بورس کالا به دنبال اینکه اشخاص و عرضه کنندگان عمده خرما بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس و کشمش را پای کار بیاورد تا این دو محصول همانند زعفران و پسته در بورس کالا عرضه شود.

محمدی بیان کرد: خرما و کشمش از حیث نگهداری نسبت به پسته پیچیده‌تر است به یک معنا پسته نسبت به خرما ماندگاری بیشتری دارد بنابراین انبار‌های که برای نگهداری پسته، خرما، زعفران و کشمش نیاز است باید جانمایی و تجهیز شود اگر این مسائل برطرف شود خرما و کشمش هم همانند پسته و زعفران قابلیت عرضه در بورس کالا را خواهد داشت.

عرضه ها در بورس انرژی

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار کشور در مورد شرایط عرضه‌ها در بورس انرژی بیان کرد: خوشبختانه در بورس انرژی فرآورده‌های نفتی از معاملات سهل و خوبی برخوردار است. بیشتر فرآورده‌هایی که در بورس عرضه می‌شود از جمله بنزین مورد استقبال و خرید قرار می‌گیرد.

محمدی افزود: بنزین در حال حاضر از نظر معاملات وضع مناسبی در بورس دارد. به طور کلی معاملات در بورس انرژی نسبت به سال قبل از بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس وضعیت بسیار خوبی برخوردار است، سال گذشته ۱۴ هزار میلیارد تومان معامله در بورس انرژی صورت گرفته این در حالی که از ابتدای امسال تا کنون ۴۴ هزار میلیارد تومان معامله در بورس انرژی انجام شده است و تا پایان سال عدد‌های بالاتری را هم تجربه خواهد کرد.

وی همچنین در خصوص عرضه نفت خام در بورس انرژی توضیح داد: نفت خام به لحاظ قابل حمل بودن یک حجم بزرگی است بنابراین تعداد کسانی که بتوانند در حجم قابل عرضه نفت خام را خریداری کنند بطور طبیعی محدود است بدین جهت از سوی وزارت نفت و بورس انرژی تلاش‌های زیادی شد در شکل‌های مختلف عرضه نفت خام را طراحی کنند تا بتوان مورد معامله قرار داد ومحموله‌هایی هم مورد معامله قرار گرفت، اما سیاست کلی کشور بر این بوده که از خام فروشی جلوگیری شود و بیشتر فرآورده‌ها و محصولاتی که ارزش افزوده بالاتری دارد روی ریل صادرات قرار گیرد.

وی گفت: تداوم عرضه لازمه معامله هر کالا در بورس کالا یا انرژی است بنابراین کسانی این کالا‌ها را در اختیار دارند تولید کننده یا عرضه کننده عمده آن کالا هستند.

توصیه هایی برای سهامداران

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار کشور گفت: اگر برخی افراد وقت کافی حتی فرصت برای آموزش و تحلیل روزمره بازار را ندارند می‌توانند از طریق صندوق‌های سرمایه گذاری وارد بازار سرمایه شوند، چون ریسک صندوق‌ها کنترل شده است.

وی افزود: بر اساس مدیریت حرفه‌ای که در صندوق‌های شکل گرفته است، اشخاص می‌توانند از مزیت دانش و تخصص مالی مدیران و افراد فعال در صندوق‌ها بهره‌مند شوند بدون اینکه خود این دانش را در اختیار داشته باشند.

محمدی ادامه داد: چه اشخاص حرفه‌ای و چه اشخاصی که تازه وارد بازار سرمایه می‌شوند باید در سرمایه گذاری از اصول مسلمی پیروی کننداز جمله این اصول بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس افق سرمایه گذاری که بطورحتم باید در نظرگرفته شود.

وی گفت: افراد وقتی وارد بازار می‌شوند نباید در کوتاه مدت انتظار داشته باشند که از سود سرشاری بهره‌مند شوند بلکه باید افق خود را سه تا پنج سال انتخاب کنند.

رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار کشور گفت: نکته دوم اینکه برای ورود به بازار سرمایه بطور حتم باید آموزش‌های لازم را فراگیرند و این آموزش‌ها در سطوح مختلف برگزار می‌شود.

وی افزود: نکته سوم اینکه نباید به شایعات توجه کرد توصیه می‌شود شرکت‌ها به اخبار رسمی که در سامانه کدال انتشارمی یابد به این آمار و اطلاعات توجه کنند.

محمدی بیان کرد: نکته چهارم اینکه به طور حتم باید سبد دارایی تشکیل دهند چرا که تک سهم حتی اگر سودآوری خوبی هم داشته باشد بدون شک استراتژیک مناسبی نیست بلکه باید چند سهم را انتخاب که بتوانند ریسک یکدیگر را خنثی کنند.

وی ادامه داد: نکته پنجم اینکه سودآوری شرکت‌ها را در نظر داشته باشند، شرکت‌هایی که سودآور هستند اگر رشد قیمتی در کوتاه مدت هم نداشته باشند در مجامع سالیانه سود نقدی به این شرکت‌ها تعلق می‌گیرد که می‌تواند به استراتژی موفق مردم در سرمایه گذاری‌ها کمک کند.

رئیس سازمان بورس و ارواق بهادار کشور گفت: نکته ششم اینکه بخشی از منابع خود را در بازار سرمایه بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس و بخش دیگر را در قالب سپرده بانکی سرمایه گذاری کنند حال اگر تمایلی به سپرده گذاری در بانک‌ها ندارند می‌توانند اوراق با درآمد ثابت را در بازار سرمایه خریداری کنند.

وی در ادامه از مردم خواست این نکات را بطور حتم در سرمایه گذاری‌های خود در نظر داشته باشند.

فروش استقراضی تا پایان امسال به اجرا در می آید

محمدی همچنین در بخش دیگری از سخنان خود در خصوص فروش استقراضی توضیح داد: فروش استقراضی همان فروش تعهدی سهام شکل طراحی ابزار مالی اسلامی شده و مبتنی بر دو عقد وکالت است.

وی گفت: فروش استقراضی از نظر شرعی به شکل غربی در ایران قابل پیاده سازی نیست بنابراین با ترکیب دو وکالت این امکان فراهم شده است که فروش استقراضی تحت عنوان «فروش تعهدی» در کشور انجام شود.

رئیس سازمان بورس و ارواق بهادار کشور افزود: این ابزار مالی تا پایان امسال در کشور اجرایی خواهد شد، چون تاییدیه شورایعالی بورس، کمیته فقهی و دیگر زیرساخت‌های لازم در این زمینه فراهم شده است.

بازار سرمایه با فروش تعهدی حرفه‌ای می‌شود/ ابتکار کمیته فقهی سازمان بورس

هامونی گفت: ابتکار کمیته فقهی سازمان بورس و بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس اوراق بهادار در انطباق ابزار فروش تعهدی با مسائل شریعت، موجب شد یکی از بازارهای پیشرو در منطقه در بحث فروش استقراضی (short selling) شویم.

امیر هامونی مدیرعامل فرابورس

به گزارش ایکنا، به نقل از پایگاه خبری بازار سرمایه، امیر هامونی، مدیر عامل فرابورس ایران، در آئین رونمایی از ابزار فروش تعهدی که به صورت آنلاین برگزار شد، بیان کرد: ساز و کار فروش تعهدی بازار را دوطرفه خواهد کرد و موجب تبدیل بازار، به یک بازار حرفه ای می شود.

وی در این‌باره افزود: در بورس‌های کشورهای اسلامی این ابزار به سختی تصویب و معامله می‌شود به این دلیل که در کشورهای اسلامی پذیرفته نیست که دارایی نداشته به فروش برسد به این دلیل که دارایی منفی ایجاد می‌کند.

هامونی گفت: در مباحث توسعه اقتصادی دارایی منفی وجود ندارد در حالی که، هنگام بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس فروش استقراضی ( short selling) دارایی منفی ایجاد می‌کنیم و آن را به فروش می‌رسانیم اما در این میان ابتکاری که کمیته فقهی سازمان بورس در بحث طراحی این ابزار داشته است نه تنها در کنار فروش تعهدی از ابزار قرض و بدهی (لندینگ و باروئینگ) ایجاد شده استفاده می‌شود بلکه قرض‌گیری سهام در قالب عقد وکالت صورت می‌پذیرد.

مدیرعامل فرابورس ایران ادامه داد: به این ترتیب سهامداری فکر می‌کند بازار منفی می‌شود و در نظر دارد سهم خاصی را به فروش برساند لذا از کسی که سهم را در اختیار دارد این دارایی را قرض می‌گیرد و به عنوان وکیل در بازار به فروش می‌رساند.

هامونی اظهار کرد: این مکانیزم در کمتر جایی از دنیا استفاده شده است .در واقع این دارایی است که به فروش می رسد و مالکیت آن متعلق به فرد دیگری است و آن را قرض می گیریم و در بازار می‌فروشیم و دوباره در بازار می خریم و به جای اصلی باز بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس می‌گردانیم .این ابتکار جای تشکر دارد و باید این ابزارهایی را که کمیته فقهی در راستای جهانی سازی بازار سرمایه طراحی می‌کند، ابزارهای تمدن ساز نامید.

وی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های دستورالعمل فروش تعهدی این است که کلیه اوراق بهادار را شامل می‌شود و فقط مختص به سهام نیست ما در اوراق صکوک و اسناد خزانه اسلامی نیز می‌توانیم از این ابزار استفاده کنیم .حتی صندوق های بادرآمد ثابت نیز می توانند از این ابزار استفاده کنند.

وی در پایان گفت: تنها هشداری که در خصوص استفاده از این بازار باید اعلام کنم این است که فقط سرمایه‌گذاران حرفه‌ای و متخصص، که دانش بازار دوطرفه و فروش تعهدی در بورس مالی و سرمایه‌گذاری دارند از این ابزار استفاده کنند و تازه واردها برای کاهش ریسک پرتفوی خود فقط از صندوق‌های سرمایه‌گذاری و شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری بهره ببرند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.